Υφιστάμενη κατάσταση

Η αλατότητα αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα στην καλλιέργεια του ρυζιού ειδικά στις παράκτιες περιοχές. Οφείλεται στην ανομβρία, στην αυξημένη εξάτμιση της εδαφικής υγρασίας λόγω των υψηλών θερμοκρασιών και στη μη ορθολογική χρήση των γεωτρήσεων. Ως αποτέλεσμα το θαλασσινό νερό εισχωρεί στον υδροφόρο ορίζοντα και αυξάνεται η συγκέντρωση αλάτων στους ορυζώνες. Εάν η αλατότητα ξεπεράσει το όριο των 3dS/m προκαλεί αναστολή της φωτοσύνθεσης, χλώρωση και μείωση αποδόσεων. Για την εξάλειψη των δυσμενών αυτών επιπτώσεων υπάρχουν δύο πρακτικές: α) η αμειψισπορά με πολύ μειωμένη πρόσοδο και β) η συνεχόμενη διοχέτευση νερού άρδευσης στους ορυζώνες (η πιο διαδεδομένη) ώστε να εκπλυθεί το αλάτι, το οποίο λόγω της ευδιαλυτότητάς του κινείται εύκολα προς τα στραγγιστικά κανάλια.

Στις μέρες μας ο εντοπισμός του προβλήματος της αλατότητας γίνεται είτε εμπειρικά με οπτική διάγνωση είτε με τη χρήση οργάνων μέτρησης ηλεκτρικής αγωγιμότητας από τους παραγωγούς. Αποτέλεσμα είναι να γίνεται είτε καθυστερημένα, αφού το αλάτι έχει ήδη φτάσει σε τοξικά επίπεδα είτε λανθασμένα ακόμα και όταν δεν υπάρχει λόγος (χλώρωση από έλλειψη Ν). Η πρακτική αυτή έχει ως αποτέλεσμα την αναγκαιότητα της συνεχή παρακολούθησης των αγρών (αύξηση των μετακινήσεων των παραγωγών) και πολλές φορές την κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων νερού χωρίς λόγο. Αυτό επιφέρει επιπτώσεις, όπως η μείωση της παραγωγής και περιβαλλοντικές εξαιτίας της κατασπατάλησης νερού, αυξάνει την κατανάλωση της ενέργειας, αυξάνει το κόστος παραγωγής αλλά και το περιβαλλοντικό αποτύπωμα του ρυζιού.

Μεθοδολογία υλοποίησης

Οι πιλοτικοί αγροί θα εγκατασταθούν σε περιοχές με πρόβλημα αλατότητας, όπου θα τοποθετηθούν οι αυτόνομοι αισθητήρες ηλεκτρικής αγωγιμότητας (ΗΑ) που αναπτύχθηκαν στο ΔΗΜΗΤΡΑ στο πλαίσιο των προγραμμάτων SmartPaddy & DEMETER. Μέχρι και σήμερα η τεχνολογία αυτή δεν εφαρμόζεται από τους ορυζοπαραγωγούς, οι οποίοι καλλιεργούν σε αγρούς χωρίς επακριβή γνώση της αλατότητάς τους. Στο πλαίσιο του παρόντος έργου θα διαφοροποιηθεί ο αισθητήρας, με αποτέλεσμα την αλλαγή του πρωτοκόλλου επικοινωνίας, από σύστημα WiFi σε GSM, εξαιτίας της επέκτασης της κάλυψης του δικτύου κινητής τηλεφωνίας στην Ελλάδα.

Με την αλλαγή αυτή η χρήση θα γίνει πιο άμεση, φιλική και ευέλικτη για τον χρήση γιατί θα πραγματοποιείται με τη χρήση πλατφόρμας όπου οι παραγωγοί θα μπορούν να αντλούν τις πληροφορίες μέσω PC ή Smartphone. Στους πιλοτικούς αγρούς θα συγκριθούν η υφιστάμενη πρακτική εκπλύσεων με την προτεινόμενη πρακτική του «Έξυπνου Ορυζώνα». Στην τελευταία οι παραγωγοί θα πληροφορούνται σε πραγματικό χρόνο για τα επίπεδα αλατότητας και το ύψος του νερού του ορυζώνα στον οποίο έχει τοποθετηθεί η συσκευή.

Το σύστημα θα είναι προγραμματισμένο να στέλνει αυτόματες αναφορές όταν τα επίπεδα των αλάτων φτάσουν στα όρια επιφυλακής που θα έχουν θεσπισθεί σε συμφωνία του ΔΗΜΗΤΡΑ με την ομάδα παραγωγών (συνήθως >3dS/m). Στο τέλος της περιόδου θα πραγματοποιηθεί έλεγχος της απόδοσης και των ποιοτικών χαρακτηριστικών του ρυζιού που καθορίζουν τις τιμές παραγωγού και θα πραγματοποιηθεί τεχνοοικονομική ανάλυση.